“Günlük 9 bin litre akaryakıt tüketiyoruz”

Isparta’da şehir içi toplu taşıma ücretlerine yapılan zam vatandaşların tepkisini çekerken, Isparta Halk Otobüsleri Kooperatifi Başkanı Faruk Daşdöner, zam kararının gerekçelerini anlattı. Akaryakıt fiyatlarındaki artışa dikkat çeken Daşdöner, kooperatifin günlük yaklaşık 9 bin litre akaryakıt tükettiğini belirterek, “Vatandaşımızın durumunu da değerlendirerek en alt limitten fiyat güncellemesi yapmak zorunda kaldık” dedi.

Isparta’da halk otobüslerinde uygulanan yeni ücret tarifesinin ardından vatandaşlardan “42 TL çok fazla” şeklinde tepkiler gelirken, zammın gerekçesi de tartışma konusu oldu.

Isparta Halk Otobüsleri Kooperatifi Başkanı Faruk Daşdöner, Parantez TV’ye yaptığı açıklamada, kamuoyunda oluşan eleştirilere yanıt verdi.

Daşdöner, öncelikle kendilerine açıklama yapma fırsatı verildiği için teşekkür ederek tüm Isparta halkına selamlarını iletti.

“Fiyat güncellemek zorunda kaldık”

Son fiyat düzenlemesinin mart ayında yapıldığını belirten Daşdöner, o dönemde akaryakıt fiyatlarının yaklaşık 65 TL seviyesinde olduğunu söyledi.

Daşdöner, aradan geçen sürede petrol fiyatlarında yaşanan yükselişin maliyetleri önemli ölçüde artırdığını ifade ederek, motorin fiyatının bugün itibarıyla 83 TL seviyesine geldiğini belirtti.

Daşdöner, şöyle konuştu: “En son Isparta’da toplu taşıma halk otobüslerinin fiyat güncellemesi mart ayında gelmişti. Mart ayında akaryakıt fiyatlarımız 65 TL civarındaydı. Aradan geçen zamanda, herkesin bildiği ve takip ettiği kadarıyla, İran-Amerika savaşı ve Hürmüz Boğazı’nın kapalı olması nedeniyle Brent petroldeki aşırı artışlar yaşandı. Bugün itibarıyla motorin fiyatlarımız 83 TL.”

Devlet tarafından ÖTV konusunda yapılan düzenlemeye de dikkat çeken Daşdöner, bu düzenleme yapılmamış olsaydı motorin fiyatının daha yüksek seviyelerde olacağını savundu.

“Devletimiz bu konuda ÖTV ayarlaması yaparak yaklaşık 12-13 liralık ÖTV indirimi yaptığı halde, normalde şu an 95 TL'lerde olması gerekiyordu” diyen Daşdöner, artan akaryakıt maliyetlerinin toplu taşıma sektörünü doğrudan etkilediğini söyledi.

“Günlük 9 bin litreye yakın akaryakıt tüketiyoruz”

Kooperatifin günlük akaryakıt tüketiminin yaklaşık 9 bin litre olduğunu açıklayan Daşdöner, maliyetlerin yalnızca motorinle sınırlı olmadığını vurguladı.

Daşdöner, “Sadece akaryakıt tüketimiyle kalmıyor. Gerek yedek parça, gerek madeni yağ, gerek lastik tüketimlerimiz, masraflarımız ve harcamalarımız da bu akaryakıt fiyatlarına bağlı olarak o oranda artıyor” dedi.

Artan maliyetler nedeniyle sektörün sürdürülebilirliği konusunda zorlanmaya başladıklarını belirten Daşdöner, belediye yönetimiyle yapılan görüşmelerin ardından yeni tarifenin belirlendiğini söyledi.

“Artık bu işin içinden çıkılamaz noktaya geldiğimizden dolayı, belediye başkanımızla yaptığımız görüşmeler neticesinde, vatandaşımızın durumunu da değerlendirerek en alt limitten fiyat güncellemesi yapmak zorunda kaldık” ifadelerini kullandı.

“Mazot fiyatları düşerse biz de tekrar değerlendiririz”

Daşdöner, akaryakıt fiyatlarının yeniden düşmesi halinde toplu taşıma ücretlerinin de yeniden değerlendirilebileceğinin mesajını verdi.

“Keşke mazot fiyatları, akaryakıt fiyatları eski seviyelerine gelse de biz de fiyatlarımızı tekrar o noktada değerlendirerek biraz aşağıya çeksek” diyen Daşdöner, dünyadaki ekonomik gelişmelerin ve akaryakıt fiyatlarındaki artışların göz ardı edilerek yalnızca halk otobüsü esnafının eleştirilmesinin kendilerini üzdüğünü söyledi.

Bazı siyasi parti temsilcilerinin de toplu taşıma zammına ilişkin açıklamalar yaptığını belirten Daşdöner, eleştirilerin ekonomik koşullar dikkate alınarak yapılmasını istedi.

“Benim onlardan ricam, bu konjonktürü değerlendirerek, bu akaryakıt zamlarını görmeden bizi eleştirmemeleri. Biz bunu istemiyoruz. Bu bağlamda değerlendirmelerini istiyoruz” dedi.

“Vatandaşı en az mağdur edecek şekilde yapıldı”

Yapılan fiyat düzenlemesinin vatandaşları mümkün olduğunca az mağdur edecek şekilde gerçekleştirildiğini savunan Daşdöner, Isparta halkının kendilerini anlayışla karşılayacağına inandığını söyledi.

Toplu taşımanın yüksek maliyetli ve zor bir sektör olduğunu belirten Daşdöner, kooperatifin günlük yaklaşık 9 bin litre akaryakıt tüketiminin yanı sıra bakım, madeni yağ ve diğer giderlerle de mücadele ettiğini ifade etti.

Daşdöner, ekonomik koşullar nedeniyle vatandaşların da zorlandığını kabul ederek, “Vatandaşlarımız da biz hak veriyoruz tabi bu ekonomik koşullardan dolayı. Onlar da çok aşırı şekilde etkileniyorlar ama bazen bizim de bu tür şeylerde elimizde olmadan bu tür güncellemeler yapılması gerekiyor” diye konuştu.

“42 TL çok fazla” tepkisine yanıt

Vatandaşların 42 TL’lik tam biniş ücretine yönelik “İki adım, 15 dakika yere 42 TL ödeyecekmişiz. Çok fazla” şeklindeki eleştirileri de Daşdöner’e soruldu.

Daşdöner, Isparta’daki toplu taşıma maliyetlerinin büyükşehirlerle doğrudan karşılaştırılmaması gerektiğini savundu.

“Kaç kilometre yol yapıyor kardeşim? Isparta’nın toplamını dolasa kaç kilometre? Gitsin büyük şehirlerle kıyaslasınlar bakalım. Adam 70-80 kilometre yol yapıyor, 100 kilometre yol yapıyor. Neredeyse aynı parayı veriyor” ifadelerini kullandı.

Toplu taşımada maliyet hesabının yalnızca bilet ücretine değil, taşınan yolcu sayısına ve yapılan kilometreye göre değerlendirilmesi gerektiğini belirten Daşdöner, bir otobüsün taşıdığı yolcu sayısının büyükşehirlerle Isparta arasında önemli farklılık gösterdiğini söyledi.

“Büyükşehirde 2 bin kişi, Isparta’da 700-800 kişi”

Daşdöner, büyükşehirlerde bir otobüsün günlük taşıdığı yolcu sayısının Isparta’ya göre daha yüksek olduğunu belirterek, bunun birim maliyetleri etkilediğini ifade etti.

“1 kilometrede ne kadar fazla yolcu taşırsan aslında yolculuk birim fiyatları da o kadar düşüyor” diyen Daşdöner, şöyle devam etti:

“Büyükşehirde bir otobüsün taşıdığı yolcu sayısıyla Isparta’da bir halk otobüsünün taşıdığı yolcu sayısı aynı değil. Ama yapmış olduğu kilometre aynı. Büyükşehirde 1500-2000 kişiye yakın insan taşıyorlar. Ama bizim burada 700-800'e yakın insan taşıyorsun. Bunu birim fiyatına böldüğün zaman küçük şehirlerde, şehirler küçüldükçe fiyatlar, maliyetler biraz daha artar.”

“Gün ortaları boş olsa da seferler devam ediyor”

Isparta’nın şehir yapısının da toplu taşıma maliyetleri üzerinde etkili olduğunu belirten Daşdöner, yolcu yoğunluğunun günün belirli saatlerinde toplandığını söyledi.

Sabah saatlerinde vatandaşların otobüslerle çarşıya, hastaneye ve diğer kurumlara gittiğini belirten Daşdöner, gün ortasında yolcu yoğunluğunun düştüğünü ancak otobüslerin seferlerini sürdürmek zorunda olduğunu ifade etti.

“Gün ortaları boştur. Ama bizim araçlarımız boş da olsa dolu da olsa mutlaka o seferin kilometresini yapar” diyen Daşdöner, akşam saatlerinde de benzer durumun yaşandığını söyledi.

Özellikle üniversite güzergâhlarında sabah ve akşam saatlerindeki yolcu yoğunluğunun ters yönde gerçekleştiğine dikkat çeken Daşdöner, bunun da maliyet hesabında dikkate alınması gerektiğini belirtti.

“Üniversitemiz sabahları dolu gideriz, boş geliriz. Akşamları boş gider, dolu geliriz. Dengeye vurduğun zaman yolculuk sayıları yine orantıladığın zaman büyük şehirlerdeki yolculuk sayılarının çok çok altında olduğumuz için fiyatlar da ister istemez büyük şehirlerle böyle bir takım onların üzerinde olmak durumunda kalıyor” dedi.

“Isparta’nın bir değeriyiz”

Halk otobüsü esnafının kent için önemli bir kamu hizmeti sunduğunu belirten Daşdöner, otobüslerin sabahın erken saatlerinden gecenin geç saatlerine kadar çalıştığını söyledi.

Daşdöner, açıklamasının sonunda Isparta halkından anlayış beklediklerini ifade ederek şöyle konuştu:

“Gerçekten biz Isparta için gece gündüz can siperane çalışan, sabahın ilk ışıklarından gecenin geç saatlerine kadar mücadele eden, insanları evine, okuluna, işine yetiştirmeye çalışan bu Isparta’nın bir değeriyiz. Isparta’nın esnaflarıyız.”

Vatandaşları zor durumda bırakmak gibi bir düşüncelerinin olmadığını belirten Daşdöner, fiyat artışlarının zaman zaman sektörün kontrolü dışındaki nedenlerden kaynaklandığını söyledi.

“Biz hiçbir zaman kimseyi zor durumda bırakmak gibi bir düşüncemiz olmaz ama söylemiş olduğum gibi bazen elimizde olmayan sebeplerden dolayı böyle fiyat artışları oluyor, olmak zorunda kalıyor. Ben Isparta halkımızdan bir anlayış bekliyorum” dedi.

Halk otobüslerinde yeni tarifenin ardından vatandaşların tepkileri sürerken, Kooperatif Başkanı Faruk Daşdöner’in açıklamaları zammın gerekçesinin akaryakıt başta olmak üzere artan işletme maliyetleri olduğunu ortaya koydu.