TARİHİ MANASTIR ORTAYA ÇIKARILDI

Yaklaşık bin 200 yıllık olduğu belirlenen yapı, bölgenin Orta Çağ’daki dini ve sosyal yaşamına dair önemli ipuçları sunuyor.

Kazı Başkanı Prof. Dr. Mehmet Özhanlı, Antiokheia’da 18 yıldır sürdürülen çalışmalarda özellikle son dönemlerde dikkat çekici bulgulara ulaşıldığını belirtti. Çalışmaların, Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından yürütülen Geleceğe Miras Projesi kapsamında daha geniş bir alana yayıldığını ifade eden Özhanlı, geç dönem yapıları ve üretim alanlarına yoğunlaştıklarını söyledi.

Yaklaşık MS 850 yılında inşa edildiği değerlendirilen manastırın, 13. yüzyılda Selçuklu döneminde tahrip olduğu tespit edildi. Yapının Anadolu’da en uzun süre kullanılmış kilise örneklerinden biri olması, Antiokheia’daki dini yaşamın kesintisiz devam ettiğini gösteriyor. Prof. Dr. Özhanlı, “Bu yapı sıradan bir ibadet mekânı değil, kentin içinde konumlanmış bir manastırdır. Yüzyıllar boyunca aktif olarak kullanılması, buradaki sosyal ve dini hayatın sürekliliğini kanıtlıyor” dedi.

Üretim Alanları Ortaya Çıktı

Manastır çevresinde yapılan kazılarda ekmek fırını, demir işliği, cam ve seramik üretim alanları ile kemik atölyeleri tespit edildi. Ayrıca kilerlerde toprağa gömülü çok sayıda pithos tipi depolama kabı bulundu. Bu alanların, dönemin ekonomik düzeni hakkında önemli bilgiler sunduğu belirtildi.

Tarım ve bağcılığa yönelik saban uçları, kazma, kürek, orak, budama aletleri ve tahralar da gün yüzüne çıkarıldı. Pişmiş topraktan yapılmış ekmek mühürleri üretim ve kalite kontrol sistemine işaret ederken, bulunan tıp aletleri manastır bünyesinde sağlık hizmeti verildiğini ortaya koydu.

9 ile 12. yüzyıllar arasına tarihlenen buluntuların tek tek kayıt altına alındığını belirten Özhanlı, “Ortaya çıkarılan her obje, o dönemde yaşayan insanların günlük hayatına dair yeni bilgiler sunuyor. Üretim biçimleri, inanç dünyası ve sosyal ilişkiler bu verilerle daha net okunabiliyor” ifadelerini kullandı.

Geç Bizans Dönemine Yeni Işık

Çalışmaların tamamlanmasıyla Pisidia Bölgesi’nin Geç Bizans dönemine ait mimari yapısı ile sosyal yaşamının daha sağlıklı şekilde tarihlendirileceği vurgulandı. Prof. Dr. Özhanlı, elde edilen verilerin bölgenin Orta Çağ kronolojisine önemli katkı sağlayacağını söyledi.

Uzun yıllardır sürdürülen kazılar, Pisidia Antiokheia’nın yalnızca Antik Çağ değil, Orta Çağ tarihi açısından da önemli bir merkez olduğunu ortaya koyuyor. Kazıların ilerleyen aşamalarında manastır yaşamına dair çok daha kapsamlı bilgilere ulaşılması hedefleniyor.