10 yıl sonra usta kalmayabilir

Isparta sanayisinde çalışan ustalar, çırak ve eleman bulmakta zorlandıklarını söyledi. Sanayiye gelen bazı çırakların ise meslek öğrenmeye istekli olmadığını belirten ustalar, mevcut durumun devam etmesi halinde önümüzdeki 10 yıl içerisinde sanayide usta bulmanın zorlaşacağını dile getirdi.

Meslekte 12 yılını dolduran kaporta ustası Samet Demir, çırak ve eleman bulmakta yaşadıkları sıkıntının nedenlerinden birinin ailelerin çocuklarını sanayide çalıştırmak istememesi olduğunu savundu.

“ÇIRAK BULUNMUYOR, ELEMAN BULUNMUYOR”

Demir, “Evet, şu anda çırak, eleman bulmakta biraz sıkıntılar yaşıyoruz. Neden derseniz, biraz ailelerden dolayı bence kaynaklı. Aileler çocuklarını fazla ezdirmek istemiyor. Sanayiyi biraz hor görüyorlar. Ama aslında tam tersi. İleriki zamanda sanayi öyle bir yere gelecek ki doktorluktan da üstün bir seviyeye gelecek diye düşünüyorum. Yeni nesil gelişmezse ileriki nesil de olmaz” dedi.

Çıraklık okulu ve mesleki eğitim lisesinin sunduğu imkanlara rağmen yeterli sayıda çırak yetişmediğini belirten Demir, “Ne çırak bulunuyor ne eleman bulunuyor. Mesela çıraklık okulu, mesleki eğitim lisesinin o kadar sunduğu avantajlar olmasına rağmen fazla bir çırak, eleman yetişmiyor. Eskiden bu kadar bir avantaj yoktu, bu kadar bir imkan yoktu mesleki eğitim lisesi açısından. Ama bundan daha çok çırak vardı, eleman vardı. Şu an imkan fazla, eleman yok, çırak yok. Yani bu ikiliği anlayamadım, anlam veremedim” ifadelerini kullandı.

“AĞAÇ YAŞKEN EĞİLİR”

Meslek öğrenmeye erken yaşta başlanması gerektiğini söyleyen Demir, üniversite mezunu bir kişinin 30 yaşından sonra sanayide meslek öğrenmeye çalışmasının zor olduğunu belirtti.

Demir, “Üniversite mezunu, dört yıllık üniversite bitirmiş, ‘Mesleki öğrenebilir miyim?’ diye buraya geldi. Yani bir insan 30 yaşına geldikten sonra ne öğrenebilir ki? 30 yaşındaki bir insana nasıl bir eğitim verebilirsin ki sen burada? Ağaç yaşken eğilir. Ne kadar ufaktan başlarsa bir insan, o kadar daha ileride erken seviyede usta olur” diye konuştu.

Geçmişte çırakların ustalarının yanında daha farklı bir çalışma düzeni içerisinde yetiştiğini belirten Demir, “Biz diyor mesela ustamızın yanında oturamazdık bile diyor. Ama şimdiki çıraklar usta çalışıyor, çırak oturuyor mesela. Öyle bir döneme geldik” dedi.

“ÇIRAKLAR EHLİKEYİF”

Sektörde çırak bulunduğunu ancak bazı çırakların meslek öğrenmek istemediğini savunan İbrahim Damlar ise yeni neslin meslek öğrenme konusunda isteksiz olduğunu söyledi.

Damlar, “Sektörde çırak var da çıraklar ehli keyif. Hiç doğru düzgün çalışmıyorlar, canları istemiyor. Eskisi gibi değil. Eskiden canla başla çalışıyorlar, şimdi olmuş olmamış hiç umurlarında değil. Çocuklar yeni nesil, çok gönülsüz. ‘Günü doldurayım, paramı alayım’ yeter diyorlar yeni nesil” ifadelerini kullandı.

Çırakların meslek öğrenmeye yönelik ilgisinin azaldığını söyleyen Damlar, “Yok ‘meslek öğreneyim, bunu yapayım’ diye hiçbir düşünceleri yok. Kalmaz. Ne çırak kalır ne usta kalır. Usta da kalmaz, çırak da kalmaz” dedi.

“MİNİMUM 10 YIL İÇİNDE USTA BULAMAZSIN”

Sanayide usta sayısının da giderek azalacağını savunan Damlar, “En fazla 5-10 yıl sonra usta da kalmaz diye düşünüyorum. Çıraklar çırak olsa bile meslek öğrenmiyorlar. Eskiden meslek öğrenmek zorundaydı. Şimdi millet para derdinde. Minimum 10 yıl içinde usta bulamazsın sanayide. Ondan sonra ne usta kalır ne bir şey” diye konuştu.

Sanayideki çalışma sisteminin de değiştiğini belirten Damlar, “Zaten sistem söktaka dönüyor. Bilgi işi bitti, beceri işi bitti. Sök, gerisini tak; ona dönüyor işlem” dedi.

“ÇIRAKLIKTAN YETİŞMEK DAHA ÖNEMLİ”

Yaklaşık 6 yıldır sektörde çalışan ve yeni kalfalığa geçtiğini belirten Mustafa Yıldız ise üniversite eğitiminin yanı sıra çıraklıktan yetişmenin de önemli olduğunu söyledi.

Yıldız, “Bence herkesin bir üniversite okuması gerekiyor ama çıraklıktan yetişmek daha önemli. Yani 2-4 yıllık bir üniversite okusan da üniversiteyi okuduğun zaman sana iş imkanı sunmuyorlar” dedi.

Sanayide farklı araçlar ve farklı işlerle karşılaşmanın mesleki açıdan önemli olduğunu belirten Yıldız, “Ayrıca el işçiliği ve daha fazla çeşit görüyorsun. Orada bir araba üzerinden sana daha fazla konu anlatıyorlar. Ama burada çeşit çeşit araba görüyorsun. Hayatta da zaten önüne hep çeşit çeşit arabalar gelecek. Sadece tek bir arabaya, markaya bağlı kalmayacaksın” ifadelerini kullandı.

“HERKES USTA OLMAMALI”

Yıldız, ustalık konusunda belirli bir eğitim ve sınav sisteminin olması gerektiğini savundu.

Yıldız, “Gerçekten işini hakkıyla yapanlar da var, yapamayanlar da var. O yüzden bence herkes usta olmamalı. Bazıları daha fazla eğitim alıp, ayrıca ücretli eğitimlere tabi tutulup öyle olmalı. Ve bunun sınavları olmalı. Usta gerçekten ustalığını kanıtlayabilmesi için bir sınava tabi olmalı” diye konuştu.